Op woensdagmiddag 24 januari 2007 werden we uitgenodigd voor een achteraf merkwaardige lunchbijeenkomst met ons onbekende creatieven en projectmanagers in Hotel Arena in Amsterdam. Een man of tien rond een grote tafelopstelling leek te brainstormen over een nieuwswebsite onder hun regie in wording, gebruikte ons als klankbord, zag veel problemen, tijd, geld, en leek zich hardop af te vragen of wij een been zagen in een uitvoerende rol. Tien dagen later, op vrijdagmiddag 2 februari om 3 uur een kennismaking op hoger niveau in het Amsterdam Hilton, met slechts twee, nu andere mensen. Joris van Heukelom, ons voorgesteld als KPN directeur Content Consumentenmarkt, gaf een visionair college over de rol van internet voor een nieuwe krant in ontwikkeling. Nee, geen krant maar een nieuwsdienst met veel kanalen
Hoezeer die ontwikkeling op dat moment al lang en breed in gang was gezet is achteraf te lezen het boek ‘De laatste krant’ van Bram Logger en Roelof de Vries, 2011, Uitgeverij Podium, Amsterdam. Dat over DAG zelfs een boek is geschreven blijkt dat het project niet alleen voor ons maar ook voor veel anderen uniek was. Toch komen de ontwikkelingen online in het boek nauwelijks aan bod. Zo bleek na die tweede bijeenkomst in het Hilton bijvoorbeeld, dat wij helemaal geen uitvoerende rol zouden krijgen want van Heukelom gooide het roer om. Na onze kennismaking kregen wij de regie over de vorm en functie van de hele website. Onze eerste stap was te overtuigen, maar vervolgens, en wel op hele korte termijn ook te gaan leveren.

Ontwikkelen

In het project waren er voor ons een aantal partijen die het referentkiekader vormden en zo de koers mede bepaalden. De naam en basis-stijlelementen waren al vastgelegd door het reclamebureau KesselsKramer, de papieren krant werd op dat moment aangepakt door ontwerpbureau Lava, de CMS-techniek werd geleverd door GX en voor de koers van de website waren verder de hoofdredacteur Bob Witman en van Heukelom, de projectmanagers Yno Papen en Marc Vermeulen en later ook andere redactieleden onze ijkpunten. Aan ons om van week tot week, aanvankelijk zelfs van dag tot dag voortgang af te stemmen. Een zeer intensieve periode van ruim twee maanden tot aan lancering, waarin wij met een brede inzet van onze ontwerpers en front-end ontwikkelaars na al na een paar weken aansluiting met de implementatie van GX moesten zien te krijgen. Alles moest ruim voor de lanceringsdatum foutloos werken en zou zelfs tussendoor functioneel ge-pretest gaan worden door Ruigrok | NetPanel. Met alle meesturende creatieve en technische partijen van hoog niveau, geen simpele opgave.

Start en einde

DAG verscheen voor het eerst op 8 mei 2007 in een oplage van 300.000. Maar deze vierde gratis krant, na Metro, Spits en De Pers zou het als papieren uitgave om verschillende redenen maar anderhalf jaar volhouden. Gebrek aan reclame-inkomsten uit een vijver waarin nu vier partijen aan het vissen waren was één factor. De andere was dat KPN als gevolg van een algemene strategiewijziging besloot zich terug te trekken uit content. Het (mede) uitgeven van een papieren krant was voor KPN inderdaad wel een heel bijzonder avontuur. De online versie bleef precies een jaar langer operationeel, tot 1 oktober 2009.

Crossmedia in de praktijk

De twee helften van één geheel, krant en website, speelden elk een eigen partij. De krant probeerde zich in vorm en inhoud te onderscheiden van de drie concurrenten en kreeg dat ook beslist voor elkaar. Maar de rol van de website was uniek. Geen enkel ander papieren nieuwsmerk hechtte op dat moment zelf zoveel gewicht aan online als DAG deed. Daarin was DAG zijn tijd vooruit, te ver vooruit kan je achteraf vinden. Terwijl de aandacht zowel intern maar ook in de media uitging naar het inrichten van een nieuw, maar traditioneel gratis-krantenbedrijf, waren er online wel degelijk op de toekomst gerichte intenties. Maar het publiek was er nog niet klaar voor. Bedenk dat de eerste iPhones, het soort toestel waarmee je voor het eerst fatsoenlijk mobiel internet kon gebruiken, in Nederland pas vanaf juli 2008 verkrijgbaar waren. De iPad, als echte uitdager van krant en magazine zou in Nederland pas op 23 juli 2010 verschijnen. Androïd volgde snel en niet eerder dan eind 2012 kwamen de eerste Windows tablets. Een digitaal medium gepositioneerd rond de ochtendspits zou ook op die plek digitaal tot z’n recht moeten komen, wat in 2007 nog niet lukte.

Journalistieke innovatie

Maar ook inhoudelijk waren er visionaire vernieuwingsambities mede mogelijk gemaakt door internet. In Adformatie licht van Heukelom al ruim voor de lancering toe:
“Met deze nieuwsuitgave zoeken we participatie en personalisatie. We gaan dingen rechtstreeks van het internet in de krant zetten. Bloggers die de krant halen, krijgen betaald. Als opstapje naar het “journalistschap”. Verder willen we via een democratisch principe, online of mobiel, het volk laten kiezen welke topics ze door onze onderzoeksjournalisten uitgezocht willen zien. Je zou het ‘user driven journalism’ kunnen noemen. Zo kun je DAG personaliseren. Met je eigen nieuwsselectie en je eigen voorkeuren. Daardoor wordt de online-omgeving relevanter.”

Personalisatie

De visie kon er toe leiden dan wij samen met GX een geavanceerd systeem van personalisatie ontwikkelden, dat niet alleen technisch mogelijk moest zijn, maar ook als iets volledig nieuws, aan het publiek op een begrijpelijke en geloofwaardige manier moest worden gepresenteerd. Zo werd er geexperimenteerd met innovatieve en brede toepassingen die de bewustwording van wat personalisatie betekent in de praktijk, in beeld konden brengen.

De eerste en de laatste krant, vormgeving Lava, Amsterdam

Personalisatie werd op een speelse manier via deze speciaal ingerichte pagina mogelijk gemaakt. Het fenomeen personalisatie voor een journalistiek merk was onontgonnen terrein. Aandacht hiervoor werd gevraagd door eenmalig, opvallend te attenderen op een 'gereedschap' in de vorm van een ei. Als de pagina eenmaal ontdekt was verkleinde het ei zich naar de rand, waar het de personalisatieknop 'MIJN DAG' werd.

Een kijkje in de keuken, de makers aan het woord. (video DAG, 4,35 min)

Home met verschillende personaliseerbare onderdelen.

Veel aandacht voor beeld en video. Kan ook makkelijker dan in de krant.

'Meedoen' de speciale ruimte met een duidelijk eigen kleur, om bloggers een podium te geven.

Gepersonaliseerd e-mail abonnement voor nieuws op maat.